تبلیغات
سیستان نما - طایفه کیخا





Powered by WebGozar

 
سیستان نما
سیستان در یک نگاه
                                                        
درباره وبلاگ

نیا باران ، زمین جای قشنگی نیست!
من از جنس زمینم خوب میدانم،
که دریا، جد تو در یک تبانی ماهی بیچاره را در دام ماهیگیر می راند.
من از جنس زمینم خوب میدانم،
که گل در عقد زنبور است،
... یک طرف سودای بلبل،
یک طرف بال و پر پروانه را هم دوست می دارد.
نیا باران!!!!
مدیر وبلاگ : امین کیخا مقدم
نظرسنجی
آیا با تقسیم استان به 4 استان موافقید؟





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
دوشنبه 1 اردیبهشت 1393 :: نویسنده : امین کیخا مقدم

طایفه کیخا «کیخواه »، یکی از طوایف بزرگ سیستان و بلوچستان ایران به شمار می‌آید و زیر مجموعه قوم بزرگ کاشانی (کشانی ) محسوب می‌شود وبه مفهوم «کی خواه» یا کیانی خواه تعبیر می‌شود و دارای هفت تیره می‌باشد.

  • کیخای پلاسی
  • کیخای عسگری
  • کیخای عودی (سدکی)
  • کیخار چپتی
  • کیخای شاه بیگی
  • کیخای ته رودی
  • کیخای کندری

 

کیخای پلاسی

براساس نوشته ملک شاه حسین در کتاب احیا الملوک، از کیخای پلاسی به عنوان تیره معتبر کیخا یاد شده، که در منطقه پشت منطقه زره(سیستان)سکونت اختیار کرده‌اند.یک سند تاریخی موجود که در سال 1153 هجری به رشته تحریر درآمده است محل این قریه را در جنوب اله آباد که به میرزایی مشهور بوده ذکر می کند برخی از معمرین تیره پلاسی بر این عقیده اند که فرزندان عبداله سیاه پلاس اند اما خیمه یا چادر سیاه که در اصطلاح محلی بنام پلاس مشهور است سر پناه و مسکن جماعت خاصی نبوده و نیست.وعبدا.. نیز در سرزمین حجاز می‌زیسته‌است. او مردی بادیه نشین بوده که روزی در غروب آفتاب شترش گم شده، و وی در جستجوی شترش رو به بیابان نهاده واز قضا در زیر روشنایی شفق، نور خیره کننده‌ای نظر اورا به خود جلب می‌نماید. چون نزدیک می‌شود با گنجینه‌ای از جواهرات روبرو شده و دامانش را از جواهرات پر کرده وبه برمی گردد.وچون روز دیگر به آنجا می‌رود اثری از گنج نمی‌بیند.لذا از بیم لو رفتن، با قبیله اش کوچ کرده وبه سیستان می‌رودو در آنجاهمه جزیره و نیزار بود و او کسی را نزد کیان روانه ساخت که مرا جایی ده تا با قبیله خویش سکونت گزینم و بخاطر جا دادن دانه ای جواهر به او می دهد.و اکنون در قریه پلاسی، در میان شیله زابل زندگی می‌کنند. از طایفه مذکور فامیل‌های شریعی، شریفی، خزاعی، عرفانی، شاکری، قائمی، خالصی، امامی، امام جمعه، توکلی، افشاری وکاظمی پدید آمده‌اند.که مهمترین آن کاظمی است.

 

کیخای عسکری

این تیره بصورت پراکنده در گوشه وکنار سیستان روزگار می‌گذرانند.اینان خود را وابسته به عساکر افغانی می‌دانند که به منطقه سیستان مهاجرت کرده‌اند. احیاالملوک از آنان به عنوان نقیبان و جنگجویان پشت زره(زرنج یا سیستان) یاد می‌نماید.ضرورت در جابجایی لشکریان نیمروزی(سیستان) که موظف به ایجاد امنیت و دفاع در مقابل مهاجمین ازبک و مغول بوده‌اند، ایجاب می‌کرده تا این جماعت رزمنده، وضعیت متحرک وسیاری داشته باشند و در سیستان اقامت نمایند.


== عودی

این تیره که بیشتر در منطقه شیب آب زابل ساکن هستند و زمانی گروه متخصص طایفه کیخا را تشکیل می‌دادند.این تیره مهندسین اولیه آبیاری و زراعت در سیستان بودند که کارشان حفظ اصالت سیستم سنتی در رشته آبیاری و کشاورزی بود.تبحر و کاردانی شان بخصوص در امر بندبافی(سدسازی)، وجه اختصاصی و متمایزی بود که آنان را در مرتبه بالای نسبت به دیگر تیره‌ها وطوایف قرار می‌داد.بافتن بند یا سد گزی(چوبی) که در دل امواج خروشان رودخانه هیرمند، آن هم در مواقع طغیان وسیل انجام می‌گرفت، از عهده هیچ طایفه دیگر بر نمی‌آمد.این تیره که به کیخسرو پادشاه پیشدادی منتسب می باشند، روزگاری از بزرگان طایفه موبدان متعصبی بودند که در نگاهداشت آتش مقدس زرتشتیان زرنج(سیستان) در قبل از اسلام، نقش اصلی را عهده دار بودند.

کیخای چپتی

ساکن روستای « قلعه چه» در مجاورت منطقه تاسوکی زندگی می‌کردند.قلعه مذکور در میان منطقه ریگزاز واقع بوده که حصار مستحکمی به نظر می‌آمده‌است. بدین گونه که رعایا از ترس مالیات وزورگویی خوانین، نمی توانستند فرار کنند.چون در صورت رفت وآمد، اثر پاه روی ماسه‌ها باقی می‌مانده و به این ترتیب قضیه لو می‌رفته‌است.بنا براین تعدادی از رعایا کفش‌های دست ساز به نام چپتی درست کرده و وارونه به پاهیشان می‌بندند وشب هنگام فرار می‌کنند.وبه این ترتیب به کیخاهای چپتی معروف شدند.


کیخای شاه بکو

ویا جماعت مالدار، که خود را سردسته وسرسالار کیخاهای شیب آب زابل می‌دانند.جد بزرگ آنان کدخدا غلامعلی می‌باشد.

کیخای شیب آبی

این قوم به علت اینکه خانه‌هایشان از رود هیرمند فاصله زیادی داشته به کیخای شیب آبی مشهور شدند اکنون جایگاه این قوم در روستای کیخا ۵ کیلومتری زابل واقع است.[۱]

کیخای کندری

به این علت که خاستگاه اولیه شان منطقه کندر بوده، به کندر معروف شده‌اند.تعدادی ازاین تیره در قریه ورمال و تاسوکی وتعداد زیادی نیز در زاهدان ساکن هستند.


منبع

  1. قومیت‌های سیستان، دکتر حمید رضا کیخا
  • غلامعلی رئیس الذاکرین. زادسروان سیستان. چاپ ۱۳۷۰ مشهد.





نوع مطلب : مطالب خواندنی، 
برچسب ها : کیخا، سیستان، طایفه کیخا،
لینک های مرتبط :




یکشنبه 26 شهریور 1396 01:02 ق.ظ
Hello I am so delighted I found your webpage, I really found you by
error, while I was researching on Digg for something else, Regardless I
am here now and would just like to say thanks for a
tremendous post and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I don't have time to look over it all at the moment but I have bookmarked it and also included your RSS
feeds, so when I have time I will be back to read a great deal more, Please do keep up the fantastic
work.
دوشنبه 30 مرداد 1396 10:31 ق.ظ
Thanks for another excellent post. The place else may anybody get that type
of info in such an ideal method of writing? I have a presentation next week, and I
am at the search for such info.
جمعه 20 مرداد 1396 11:12 ب.ظ
Great post. I was checking constantly this blog and I'm impressed!

Extremely helpful info specifically the last part :
) I care for such info much. I was seeking this certain info for
a long time. Thank you and best of luck.
سه شنبه 10 مرداد 1396 10:34 ق.ظ
I blog quite often and I truly appreciate your content. This article has truly peaked my interest.
I'm going to take a note of your site and keep checking for new information about once a week.
I subscribed to your Feed as well.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر